DOLAR 16,3562 -0.06%
EURO 17,5957 0.47%
ALTIN 972,59-0,20
BITCOIN 4872941,75%
İstanbul
23°

AZ BULUTLU

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

kiracıların yeni kabusu: artırım yapmazsan meskeni satarım

Kiracıların yeni kabusu: Artırım yapmazsan meskeni satarım

ABONE OL
14 Mayıs 2022 22:12
kiracıların yeni kabusu: artırım yapmazsan meskeni satarım
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Her geçen gün artan emlak ve kira fiyatları kiracıları mağdur etmeye devam ediyor. Mesken sahiplerinin yasa dışı ‘ara zam’ talebi ile muhatap olmak zorunda kalan yüz binlerce kiracı artık de ‘evlerinin satılması tehdidi’ ile karşı karşıya. Kimi konut sahipleri, eski kiracılarını çıkarabilmek için konutlarını hülle sistemi ile bir yakının üzerine devrediyor yahut bunu yapacağını beyan ederek kiracının huzurunu kaçırıyor.

“YA İKİ KATI ARTIRIM YAPARSIN YA DA MESKENİ SATARIM”

‘Hülle ile satış’ baskısı altındaki kiracılardan birisi de İstanbul Kurtuluş’ta ikamet eden K.K.

11 ay evvel oturduğu konutu 3 bin 250 liraya kiraladığını anlatan K.K., “Kontrat periyodu yaklaşınca konut sahibim kirayı 7 bin liraya çıkarmak istedi. Yüzde 100’den fazla bu orana itiraz edince de meskeni satmakla tehdit etti. Mesken satılınca tahliye etmek zorunda bırakılacağımı söyledi. Ne yapacağımı şaşırdım” dedi.

“ARA ARTIRIM YOKSA SATACAK”

Benzeri bir mağduriyeti de Küçükçekmece’de ikamet eden Ş.Ç. yaşadı. Üç yıldır oturduğu ve 2 bin 800 lira kira verdiği dairesi için mesken sahibinin ‘bin lira’ orta artırım talep ettiğini anlatan Ş.Ç. “Sene bitmeden artırım istedi. Veremeyeceğimi söylediğimde ise meskeni satacağını beyan etti. Satarsa satsın. Meskenden çıkmayacağım. Yasal haklarımı sonuna kadar kullanacağım” diye konuştu.

KONUTU SATMAK KİRACININ ÇIKMASI MANASINA MI GELİYOR?
‘KONTRAT GEÇERLİLİĞİNİ SÜRDÜRÜR’

Pekala konut sahiplerinin “Kiracısını çıkarabilmek için konutu satması” kâfi mi? Uzmanlara nazaran: Hayır. Mesken satılsa dahi en az altı ay oturum hakkı olduğunu hatırlatan İstanbul Emlakçılar Odası Lideri Nizamettin Aşa dikkat çeken ihtarlarda bulundu.

“Son vakitlerde artan kira fiyatları nedeniyle birtakım konut sahiplerinin bu halde davrandıklarını duyduk lakin burada da esasen yasa çok net. Kiracı içindeyken mal sahibinin konutu satması ya da öteki birine devretmesinde meskenin yeni sahibi ile kiracı, eski kontrat çerçevesinde yasal olan ‘kira ilişkisini’ muhafazaya devam eder” diyen Aşa şunları söyledi:

— Yeni mesken sahibiyle tekrardan bir kontrat yapılmasına gereksinim duyulmaz. Ancak yeni mesken sahibinin hesap numarası ile tapunun onda olduğuna dair belgeyi bildirmesi gerekiyor. Özetle mesken satıldı diye kiracının konutu çabucak boşaltma zaruriliği bulunmuyor.

“KİRACIYA BİLDİRİ YAPILMASI LAZIM”

— Aslında kiracı içinde meskeni satın alan yeni mal sahibi, tapu bölüm tarihinden itibaren bir ay içinde kiracının eline geçecek biçimde ihtarname göndermek zorunda. Hatta burası çok önemli… İhtar, tapu bölüm tarihinden itibaren de bir ay içinde tekrar kiracıya bildirim edilmek zorunda. Bu ihtarda altı ay içinde ya da daha evvel yapılan kira mukavelesinin bitimi tarihi neyse o vakitte konutun tahliye edilmesi istenir.

6 AY İÇİNDE TAHLİYE EDİLMEZSE?

— Lakin diyelim altı ay geçti mukavele müddeti bitti ve kiracı meskeni tahliye etmek istemedi. O vakit da mal sahibinin tahliye davası açma hakkı doğar. Bu dava bir yılı aşan bir mühlet devam edebilir. Ancak dava oldu diye kiracının sorumlulukları değişmez. Kiracı yasal artış oranlarını yaparak sistemli kira ödemek zorundadır.

“DEPOZİTOSU DA YENİ MESKEN SAHİBİNE GEÇER”

— Aslında burada depozitoda da kriz ortaya çıkabiliyor. Örneğin kira kontratı devam eden konut satıldı diyelim. Depozitonun kimde kalacağı konusunda eski ve yeni mesken sahibi ortasında uyuşmazlıklar ortaya çıkarabilir. Mukavelesi devam eden konutun satılması halinde, yeni mal sahibi mukavelenin en yeni tarafı oluyor. Bu durumda eski konut sahibi kendisinde bulunan depozito bedelini yeni konut sahibine vermekle yükümlü oluyor. Bu noktada çok bilgi sahibi olunmadığı için tartışmalar yaşanabiliyor.

“ÖNEMLİ OLAN NİYET”

İstanbul genelinde birçok olayın yaşadığını belirten Emlak Yatırım Uzmanı Serkan Yazıcı ise mümkünse ‘anlaşma’ yolunun seçilmesi gerektiğine işaret etti.

Yazıcı, “Burada asıl olan niyet. Evet birçok fırsatçı konut sahibi kirayı artırmak için hülle ile satış yapıyor lakin sahiden mağdur olan mesken sahipleri de var. Konut sahibinden bıkıp, varını ağırı satarak konut alan birçok kişi de mevcut kiracıyı çıkaramadığı için mağdur oluyor. Ben sattığım meskenlerdeki kiracılar ile muahedeye varıyorum. Altı ay olan yasal süreci bekletiyor gerekirse son birkaç ayın kirasını bile aldırmıyorum. Karşılıklı güzel niyet üzerine muahede sağlanınca kimse mağdur olmuyor. Lakin bu makus niyetli mesken sahiplerinin olmaması manasına da gelmiyor. Kiracılar da mesken sahipleri de yasal haklarını aramalı” dedi.

 BİR MESKENİN SATIŞ-DEVİR MALİYETİ NE KADAR?

Yasa gereği bir meskenin beyan edilen satış fiyatının binde 4’ü vergi olarak alınıyor. Buna ek olarak 685 lira da tapu harcı tahsil ediliyor. Örneğin; bir milyon lira kıymetinde bir meskenin satış yani bir diğerine zaman maliyeti 40 bin 685 lira.

Yani oturduğunuz konutun pahası bir milyon lira ise hülle ile satış formunda de olsa konut sahibinin sizi çıkarmak için bir oburunun üzerine konutunu devretmeye çalışmasının bedeli en az 40 bin 685 lira. Bu sayı meskenin fiyatı arttıkça tıpkı oranda artıyor.

HÜLLE İLE SATIŞ İSPATLANIRSA?

Kiracıların; oturdukları konuttan hülle ile satış prosedürü yüzünden ayrıldıklarını ispat etmeleri halinde ise ‘hülleci’ mesken sahipleri çok önemli maddi tazminat cezaları ile karşı karşıya kalabilir. Hukukçulara nazaran mağdur olan kiracıların bu durumu ispatlamaları üzerine ilgili yasa hususlarıyla konut sahipleri ‘taşınma masrafı’ ‘yeni mesken masrafı farkı’ üzere on binlerce lira ceza ile karşı karşıya kalabilirler.

UZMAN AVUKAT HUSUS UNSUR ANLATTI

Mesken sahibi ile kiracı ortasında misal bir davanın avukatlığını yapan Avukat Sıdıka Şahinler de kiracılar için altın kıymetinde ikazlarda bulundu.

 Kiracıların yasal haklarını ve ‘ne yapmaları gerektiğini’ unsur madde anlatan Şahinler şu ihtarlarda bulundu:

–Taşınmazın edinilmesi; satım, trampa, bağışlama veyahut mahkeme kararı, cebri icra, miras, mirasın paylaşılması, kooperatif iştirakine kabul, şirkete sermaye olarak konulan taşınmazın şirket tarafından kazanımı üzere yollarla gerçekleşebilir. Son yıllarda kiracının yasa ile yüksek muhafaza altına alınmış olmasının yanında mevcut ekonomik durumun da gün geçtikçe berbata gitmesi karşısında mesken sahipleri kira bedelini artırmayı hukuken başaramamakta, kiracının tahliyesine sebep olacak türel bir neden de bulamadıklarında muvazaa ile tahliye sonucuna ulaşmaya çalışmaktadırlar.

HÜLLELİ SATIŞ NASIL YAPILIYOR?

–Muvazaa, bir hukuksal bağın taraflarının üçüncü şahısları aldatmak veya ziyana uğratmak için gerçek iradelerine uymayan ve kendi ortalarında karar ve sonuç doğurmayan bir görünüş yaratmak konusunda yaptıkları saklı mutabakattır. Taşınmaz malikleri birçok vakit yakınları yahut çok güvendikleri bir üçüncü şahıs ile anlaşarak taşınmaz satışı yapmış üzere göstererek tapuda taşınmazı devretmektedirler. Yeni malikin gereksinimi nedeniyle kiralananın tahliyesi hususu 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 351. Hususunda düzenlenmiştir.

–Kiralananı sonradan edinen kişi onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu yahut kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu öteki şahıslar için konut yahut işyeri ihtiyacı sebebiyle kullanma zaruriliği varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek şartıyla, kira mukavelesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebilir. Kiralananı sonradan edinen kişi dilerse ihtiyaç sebebiyle mukaveleyi sona erdirme hakkını, mukavele müddetinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı bir dava yoluyla da kullanabilir.

YARGITAY’IN EMSAL KARARLARI

Yargıtay’ın emsal kararlarını hatırlatan Şahinler tüm kiracıları yasal haklarını aramaya davet etti.

 

KAYNAK: HÜRRİYET

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.